Noordermarkt, foto Jacob Olie 1896
Afbeelding

Het enige wat je weggooit is de verpakking

Inmiddels verpakt de bakker zijn brood in een zak met alleen het logo, maar lange tijd had de broodzak van boulangerie traditionelle Le Perron in Amsterdam het uiterlijk van een krant. Het gaat natuurlijk om de inhoud, het enige wat je weggooit is de verpakking (King Corn, 1969), maar De Balk vindt het interessant om te zien wat er in de krant staat.

Broodzak Le Perron, editie 2019
Broodzak Le Perron, editie 2019

De prominente foto op de krant was vrij eenvoudig te vinden, ook al omdat er nog net linksboven een straatnaambordje met ‘Westerstraat’ te zien is. Het is een deel van een foto van Jacob Olie, genomen op 30 oktober 1896, op de hoek Westerstraat/Noordermarkt. Deze foto behoort inmiddels tot het publiek domein en was dus vrij te gebruiken. Dat scheelt weer in de kosten! Op die hoek zit nu Winkel 43, bekend van de appeltaart en de lange rij voor de deur op zaterdag (tijdens de Boerenmarkt). Tegenwoordig ziet het er weinig anders uit (zie Street View, Jacob Olie had een wat lager standpunt ingenomen – op zijn foto lijkt de Noorderkerk daardoor wat dichterbij).

Westerstraat-Noordermarkt in Google Street View
Locatie in Street View

De krant bestaat uit steeds dezelfde drie artikelen met als titel ‘De geschiedenis van het brood’, ‘Wie heeft het brood uitgevonden?’ en ‘Geen koningen, veldheren, maar boeren en bakkers’ die over elkaar heen zijn gelegd, zodat ze nergens volledig te lezen zijn. De foto’s zijn ruw over de tekst geplakt. Zelfs de hoofdfoto ligt aan de onderkant over een regel tekst, die hierdoor een soort rafelrandje vormt. Welke barbaar heeft dit bedacht? Je plaatst tekst, maar die is niet te lezen.

Er is rood als steunkleur gebruikt voor een soort lakzegel waarin de tekst ‘naturelle et artisinale de qualité’ staat in kapitalen – dat zal op het brood slaan – vrij vertaald: ‘van natuurlijke en ambachtelijke kwaliteit’. Aan de onderkant van de zak zit nog een aardig balkje met een paar merkjes van de fabrikant van de broodzak, Compy Packaging uit België (‘Wellicht de meest milieuvriendelijke verpakking op de planeet’). Kennelijk kan de krantzak zo op de composthoop. Ongelezen.

Compy balkje
Compy balkje
Friteszak
Afbeelding

Ontwerp ontleed: de friteszak

Op veel terrassen in Nederland wordt frites (of heeft u liever friet?) geserveerd in een bedrukte puntzak, die in een gekrulde rvs-houder wordt geplaatst. Een upgrade van de doorsnee patatervaring. Want waarom zou je je handen branden aan zo’n zak wanneer het ook handsfree in roestvrij staal kan? De zak kent een opdruk van oude kranten en is bewust grijs gedrukt om krantenpapier te imiteren.

De krant is misschien een verwijzing naar fish & chips, die een paar decennia geleden in het Verenigd Koninkrijk nog in oude kranten werden verpakt. In Nederland kennen we doorgaans alleen witte (soms met een extra binnenzak) of rood-wit geblokte puntzakken. Laten we deze zak eens platslaan en wat beter bekijken. Welke kranten zijn gebruikt voor dit ontwerp?

Friteszak gescand
Friteszak gescand

Van het oorspronkelijke artikel uit Le Monde (1995) over onderwijs op afstand heeft men het logo van de krant vervangen door het woord ‘Frites’, gezet in een iets opgerekte versie van het font Catull. Het puntje op de i in dit font is een ruit. Op de zak is een versierde beginkapitaal met de letter ‘L’ losjes over de oorspronkelijke tekst geplakt (die doet er immers niet echt toe, maar waarom zou voor dit artikel zijn gekozen?).

De andere Franse krant die wordt getoond is Le National (1833), een afbeelding uit de collectie van Shutterstock (nr. 41720152). Verder staan er twee Amerikaanse advertentiepagina’s (‘Classifieds’) op, die mogelijk uit de Los Angeles Times of de San Francisco Chronicle komen, gezien de vermelding van ‘Palo Alto’ in de tekst. Een Nederlandse of Belgische krant is niet van de partij. Te ordinair.