Omringdijk bank met tekst
Afbeelding

Geen dijk van een huisstijl

De Westfriese Omringdijk is in het bezit van een eigen huisstijl, bestaande uit: “… een beeldmerk, een eigen lettertype en verschillende stijlelementen die worden ingezet om te bouwen aan de Westfriese Omringdijk als sterk merk.” (NMF Erfgoedadvies).

Aha, een dijk met een eigen lettertype, dat werd toegepast op diverse objecten langs de dijk, zoals bovenstaande zitbank, voorzien van uitstekende bouten in je rug en een gedicht. Zijn teksten in dit lettertype, dat op de bankjes uitsluitend in kapitaal wordt gebruikt, leesbaar of hebben ze eigenlijk ondertiteling nodig? Knap wie op bovenstaande foto meteen het verschil tussen de D en de O weet te onderscheiden in het woord ‘oord’.

Rond 1200 was Noord-Holland door de invloed van wind en water een eilandenrijk geworden. Rondom Westfriesland vormden de dijken in de tweede helft van de 13e eeuw één geheel: de Westfriese Omringdijk. Deze dijk is de enige ringdijk uit deze tijd die nog nagenoeg intact is.

– Provincie Noord-Holland

Onleesbaar freeswerk

Tekstbord op de Omringdijk

Welke positie je ook inneemt tegenover dit tekstbord op de dijk: het blijft onmogelijk te ontcijferen wat erop staat, door een combinatie van het tegenwoordig zo populaire geroestte cortenstaal, de uitgefreesde letters en uiteraard die verdraaide huisletter. Ze hadden beter alleen een QR-code neergezet met een verwijzing naar een pagina op de website. Daar is de huisstijl zo te zien al goeddeels aan de dijk gezet. Maar ja, die objecten buiten, die blijven nog wel even staan.

Muurtooi stukadoor spuitbedrijf
Bord pioenen langs de weg (Omringdijk)
Afbeelding

Handlettering kan ook te goed worden

In mei/juni zijn in de omgeving overal pioenrozen te koop, die worden hier veel gekweekt. Hier en daar staan langs de weg bordjes, die zodra het pioenseizoen voorbij is worden overhangen met reclame voor andere soorten bloemen of planten. Op bovenstaand bord is de poging om de letters om en om zwart en groen in te kleuren jammergenoeg gestrand bij de O. Misschien was de zwarte stift op. De i werd als enige letter gearceerd, misschien omdat het een onderkastletter is in plaats van een hoofdletter? Door de onderliggende OSB-plaat geel te kleuren valt het bord goed op langs de kant van de weg. Wat deze handlettering speels en levendig maakt is dat elke letter anders uitpakt.

Kersen
Geen kwaad kersen eten

Er zijn meer bordenmakers die de hoofdlettervorm van bepaalde letters even kwijt zijn, zoals hier de R. Of zou het een slimme zet zijn om op te vallen?

Door de toegenomen belangstelling en een overdaad aan boeken op dit gebied lijkt het soms wel een beetje gedaan met de originaliteit. De belettering van zelfgemaakte borden wordt steeds professioneler, maar daardoor ook minder persoonlijk.

BLM demonstratie in Londen (via https://inews.co.uk)

Dat viel op bij bovenstaande foto in de pers van een Black Lives Matter demonstratie in Londen, met borden tegen de standbeelden van Cecil Rhodes. Alle borden zijn bijzonder netjes geletterd (in uitsluitend kapitalen). Dit verraadt een geoefende hand. Grote voordeel: de borden zijn op foto’s in de media goed leesbaar. Maar voor een protestbord mag het wel wat ruwer en spontaner, want dit ligt al dicht tegen een voorbedrukt bord aan. Let ook op het gele bord waarop het woord ‘LIVES’ diapositief is gemaakt, geen eenvoudig werkje uit de losse hand.

Gevelreclame in Portugal
Afbeelding

Bliksembericht op gevelreclame

Deze bliksemschicht wijst naar een (tamelijk kleine) winkel in elektrische huishoudelijke apparaten. De reclamepijl is eigenlijk te groot in verhouding tot de winkel, maar dat die opvalt in een verder tamelijk nondescript huizenblok is natuurlijk wat waard. Dat de tekst op de lichtbak wat lastig leest werd daarbij voor lief genomen. Grappig is dat de punt van de bliksem eindigt bij een (elektrische) alarminstallatie op de muur. Wat ook opvalt is dat alle borden op dit stuk wand in de kleuren blauw en rood zijn uitgevoerd; de bliksem heeft in eerste instantie ongetwijfeld ooit het alleenrecht gehad (want is duidelijk ouder), maar op een of andere manier is de rommelige bordenbrij boven de parkeergarage van een Ibis hotel dan toch weer enigszins passend.

(Gefotografeerd in Guimarães, Portugal)

Logement. Zeezicht. In Hoorn. Muurschildering.
Afbeelding

Muurreclame

In dit historische pand in Hoorn (Hoofd 3) is sinds 1932 geen logement of café meer gevestigd, want toen werd de vergunning ingetrokken. In het afgelopen decennium is deze oude muurreclame in ere hersteld (want op Streetview in 2009 nog niet te zien), die oorspronkelijk in 1905 of daarna moet zijn aangebracht, toen het een logement werd (daarvoor was het een ‘smalherberg’, oftewel een kroeg). Het pand stond ook wel bekend als ‘De Herberg’, wat de punten achter zowel logement als zeezicht kan verklaren; zonder die punten zou het als een naam kunnen begrepen kunnen worden.

Het pand ligt op een hoek, dit is de zijkant die ligt aan de straat Achter op het Zand. Aan de voorkant bevindt zich een gevelsteen met de tekst ”s Lands Welvaren’. In 1910 stond daar echter nog de naam van de herbergier, R. Wormsbecher, een bekende naam ter plaatse.

P. Wormbecher
Café billard R. Wormsbecher in 1910. Zou het volledige mandolineorkest er hebben gelogeerd?

Dat café en billard op de voorgevel komen terug op de muurschildering, in een frivool lettertype met pijlpunten als schreven. Er is echter geen foto in de beeldbank van Oud-Hoorn of elders te vinden waarop de originele schildering te zien is. Zou het een eigen bedenksel zijn van de huidige bewoners? Jammer dat een rookgasafvoer precies in de bovenkant van de E terecht is gekomen (past wel precies).

Uitsluitend een X op boom aan het Gein
Afbeelding

X

Een boom aan de weg langs het Gein is gemarkeerd met een klein, maar toch opvallend oranje-rood bordje met daarop alleen een X. Alsof de boom gemarkeerd is, maar het is niet bekend waarvoor of waarom. Het is ook de enige boom met zo’n bordje. Het is van metaal en bevestigd met twee schroeven, die maar een klein stukje zijn aangedraaid, misschien konden ze op handkracht niet verder of het is een poging de boom niet al te zeer te beschadigen. Degene die het bordje heeft opgehangen heeft daarbij niet opgemerkt dat het op z’n kop zit. Dat kun je zien omdat de X bij dit font een grotere ruimte aan de onderkant heeft dan aan de bovenkant. Laten we de foto daarom maar even omdraaien:

Omgedraaid
Zo, nu klopt de X weer…
Vijf en vijftig, handgemaakt in cement (Portugal)
Afbeelding

Vijf

Naast bordjes met teksten fotografeert De Balk ook met enige regelmaat getallen onderweg. Meestal vanwege de vormgeving, maar soms ook vanwege de plek. Huisnummers, jaartallen, paaltjes met afstanden, dat soort dingen.

Niet al te diepgaand onderzoek toont aan dat de 5 hierbij is oververtegenwoordigd. Zoals de handgemaakte 55 in Portugal of het huisnummer 5 van de familie Fish boven een deur in Engeland. Wat is er zo aantrekkelijk aan de 5? Is dat wellicht de combinatie van een hoekige en een ronde vorm? En de vele mogelijkheden die dat biedt, van dikbuikige varianten tot langnek-achtigen? De 5 is de g onder de cijfers.

Familie Fish op nummer 5
Huize Fish

En een zelfgemaakt huisnummer in een mozaïek straattegel:

Tegelmozaïck met een 5
Tegelmozaïek