Privé bankje
Afbeelding

Vijfletterwoord gevierendeeld

Een bankje dat niet openbaar toegankelijk is en op eigen grond staat kun je privé noemen. Maar hoe maak je dat kenbaar als dat bankje geen rugleuning heeft waarop je een bordje kunt vastmaken en dat ook nog eens dwars op de openbare weg staat? In dit geval bood de kopse kant van de vier balken soelaas. Alleen heb je dan een letter teveel (of een balk te weinig), dat is jammer. Het moet dus maar zo: de I is de smalste van het stel, die moet een balk delen met de R. Ook weer opgelost. Grappig genoeg is toch geprobeerd een soort spatiëring aan te brengen, want alleen de V staat precies midden op de balk geschilderd. Ja kijk, als je daaraan begint dan moeten de R en de I toch ook echt wat meer afstand van elkaar nemen.

Boot te koop
Afbeelding

Tegelprint veroorzaakt woordbreuk

Wie een tekst wil printen die groter is dan de printer toestaat, zoekt zijn heil wellicht in het verdelen van de tekst over meerdere pagina’s, tiling (tegelen) heet dit verschijnsel. Veel printers kunnen dit automatisch en waarschijnlijk is dat ook met ‘te koop’ op de foto hierboven gebeurd. Uitgeprint op drie velletjes A4, zo te zien. Alleen gaat hierbij dan wel de oorspronkelijke spatiëring goeddeels verloren. Die zul je zelf achteraf moeten herstellen door het papier bij te snijden. Want anders loop je het risico dat je tekst in het voorbijgaan wordt gelezen als te-ko-op. En het verkopen van een visserskotter verbouwd tot partyschip is toch al niet eenvoudig.

Het belang van spatiëring

Toen de scholen eerder dit jaar werden gesloten tijdens de pandemie hingen leraren spreuken als ‘We missen jullie’ achter de ramen van de lokalen. Daarvoor haalden ze gekleurde vellen uit de kast en drukten daarop steeds één letter af, in het midden van het vel. Dat wordt ook wel monospacing (of monospatiëring) genoemd, ongeacht de letterbreedte een gelijke spatiëring tussen letters hanteren. Aardig in dit verband is dat kinderen juist leren lezen dankzij spatiëring en het ontstaan van een woordbeeld. Hierdoor worden woorden sneller herkend, als een plaatje. Dit werkt zelfs zo sterk dat als je woorden horizontaal doormidden snijdt en de helft weghaalt, je de tekst (als geoefende lezer) doorgaans nog steeds kunt lezen. Het ontbrekende deel wordt door de hersenen aangevuld.

Voorbeeld monospatiëring.
Wordt bij code gebruikt.
Leest een stuk minder prettig.
Niet voor lopende tekst bedoeld.
Aanduiding doorrijhoogte boven de weg (industrieterrein Ketenwaal)
Afbeelding

Tweezijdig

Een buis loopt over de weg naar de fabriek. Aan beide kanten wordt voor het verkeer de doorrijhoogte aangegeven, maar daar zitten wat subtiele verschillen in. De stad uit heeft een spatie teveel en een punt in het getal (4.5). De letters zijn rechtstreeks op de metalen balk aangebracht, die zo te zien al eens is overgeschilderd (minus het deel met de belettering). De stad in heeft een wit bord (of althans, dat was het ooit), en een komma in het getal 4,5 en de juiste schrijfwijze. Beide kanten zijn uitgevoerd in kapitalen (behalve dan weer ‘mtr’ aan één kant) en gebruiken niet de gebruikelijke afkorting ‘m’ voor meter, maar ‘mtr’. De meeste mensen zullen het begrijpen, maar die afkorting staat voor Maximaal Toelaatbaar Risico.

De stad in versie:

Doorrijden maar
Doorrijhoogte
Dansende letters bij de Rozemarn in Amsterdam Zuidoost
Afbeelding

Spatiëring

Laat dit een waarschuwing zijn voor iedereen die losse letters op een gebouw wil aanbrengen. Goed spatiëren en de juiste x-hoogte aanhouden is een lastig karwei, zeker als een bakstenen muur betreft waarin het soms lastig gaten boren is. Wat tegenwoordig in een goed opmaakprogramma een fluitje van een cent is, kan op een muur zomaar de mist ingaan.