Naamplaat op muur P. Ruiter
Afbeelding

Onverklaarbare A?

Een bijzondere naamplaat op de muur van een huis aan de Buurt in Venhuizen, die daar zo te zien al een tijdje hangt. Volgens diverse bronnen is op dit adres de groothandel in meubels P. Ruiter gevestigd, hoewel dat verder nergens uit op te maken valt. Het bord is op een bijzondere manier gemaakt, door letters uit het metaal te frezen. Je zou bijna denken dat de letters met een sjabloon zijn gemaakt, maar dat is niet het geval, want daarvoor verschillen de letters R teveel van elkaar. Ook interessant is de I die, hoewel het geheel in hoofdletters is uitgevoerd, tóch een puntje heeft gekregen. Het is een beetje gissen hoe dit bord eruit zag toen het nog nieuw was, maar een donkerbruin vermoeden is rood. Maar waar de grote A voor staat? A-merk? A-kwaliteit? A-locatie?

Bedieningspaneel drankenautomaat op perron Portugal
Afbeelding

18 varianten uit de automaat

In zuidelijke landen staan op veel stations automaten met warme dranken. In Italië kostte een espresso uit zo’n apparaat (een paar jaar geleden) slechts 60 eurocent. Bij ons staan automaten met gekoelde blikjes/flesjes; je zou verwachten dat het andersom zou zijn: in onze koude winter een warme drank, in het zuiden in de hete zomer een gekoelde. Maar nee.

Nog nooit iemand een espresso uit zo’n automaat zien halen, waarom zou je, als je een echte koffie op praktisch elke straathoek kunt krijgen? Je kunt aannemen dat alle ingrediënten in de automaat in poedervorm zijn, waarover heet water wordt gegoten. Bij de automaat op de foto (Portugal) is het mogelijk om alleen (warme) melk te bestellen, die zal bestaan uit melkpoeder met heet water. Lekker! Wie dat wil moet dan niet ‘leite’ bestellen, maar een ‘copo’… verwarrend allemaal, 18 varianten op een automaat. Keuzestress! Ze staan min of meer in de volgorde van meest naar minst besteld. Aangenomen mag worden dat in alle varianten suiker zit in Portugal (met uitzondering van warm water, maar waarom zou je dat bestellen?). Maar even een opsomming:

  • café curto = espresso
  • descafeinado = cafeïnevrije espresso
  • chocolate = chocolade (zonder melk)
  • café cheio = koffie met extra water (tot de rand gevuld)
  • leite = koffie met melk
  • chocolate concentrado = chocolade met minder water
  • garoto = kinderkoffie (50% koffie, 50% melk)
  • leite com café = melk met een klein beetje koffie
  • chocolate com leite = chocolade met melk
  • galão = latte (koffie met extra melk)
  • cappuccino baunilha = vanille cappuccino
  • copo = (kopje) warme melk
  • agua quente = warm water

Er zitten dus waarschijnlijk maar vijf poeders in de machine: koffie, cafeïnevrije koffie, chocolade, melk en koffie met vanillesmaak. Wellicht dat sommige combinaties al kant-en-klaar gemixt met suiker in de machine zitten. In de meeste gevallen is het gewoon een kwestie van het aanpassen van de hoeveelheid melk en/of water. In feite heb je dan aan die vijf ingrediënten genoeg.

Houten bord van OCCII Amstelveenseweg Amsterdam
Afbeelding

Gevel

Toevallig weer eens op de Amstelveenseweg in Amsterdam beland, waar van 1987 tot 1992 het redactieadres was. De gevel van de voormalige paardentramremise op nummer 134 blijft een fraai schouwspel. In het gebouw zit OCCII (wat aan ASCII doet denken). Ze hebben een naambord op de gevel, dat aansluit bij de stijl van architect Abraham Salm, die ook de gebouwen van Paradiso (kerk) en de Melkweg (melkfabriek) ontwierp. Dit bord, dat tijdens de renovatie in 2011 werd aangebracht, is gemaakt in het Fablab van Amsterdam in de Waag. Het is uit een blok hardhout gefreesd met de digitale cnc-frees. Op de foto is te zien dat achter het geblindeerde middenraam (boven het bord) een krant hangt. Die is vanaf de begane grond niet te lezen, misschien een volgende keer de verrekijker meenemen.

OCCII uitgefreesd bord in Fablab
Het nog ongeschilderde, uitgefreesde naambord
Villa Berg & Dal in Overveen met fraaie muurbelettering
Afbeelding

Pootje

Dit huis in Overveen (Villa Berg en Dal, uit 1905) is dit jaar volledig geschilderd, nogal een klus. De Balk was enigszins bezorgd over de belettering van de naam boven de deur, maar die is met zorg behandeld.

Het gaat om details als het om handbelettering gaat. Dat is hier het kleiner dan normale pootje van de ‘R’. Die is zowel sierlijk als vrolijk. Maar ook de ‘B’ is bijzonder, want in tegenstelling tot wat gebruikelijk is, is de bovenste ronding groter dan de onderste. Een beetje dwars, zoals in het lettertype Balance van Evert Bloemsma. De letters passen goed bij de stijl van het huis en zijn ook niet te groot of te klein. En natuurlijk heeft dit monument huisnummer 5 en ook die is in stijl.

Toch betreft het hier niet de originele belettering. Villa Berg en Dal zag er in 1908 anders uit, met een andere voorgevel, zoals te zien is op een archieffoto op de website Ons Bloemendaal. De naam boven de ingang is niet zo duidelijk te zien op de foto, maar die was beduidend groter en had minder de ruimte dan tegenwoordig het geval is.

Villa Berg en Dal
Villa Berg en Dal in 1908
Auto met logo Boomsma bomenrooierij
Tekst op narrowboat Engeland Grand Union Canal
Afbeelding

Boottekst

Een naamschildering op een van de vele narrowboats op het Grand Union Canal. Wie daarop vaart moet (veel) geduld hebben. In het kanaal liggen namelijk talloze sluizen, die je allemaal zelf met de hand moet openen en sluiten. Als wandelaar over het jaagpad langs het kanaal ben je dan ook een stuk sneller.

Alle tijd om een originele bootnaam in de bijna verplichte schaduwletter op je boot te schilderen, zou je zeggen. Dit is kennelijk een variant op ‘Live to work, Work to live’ motto door een lasser: traditioneel zeggen de bootnamen namelijk iets over (het beroep van) de eigenaar.

Holland Park Diemen brugtekst
Afbeelding

Brugnaam

In navolging van Amsterdam krijgen de nieuwe bruggen in de wijk ‘Holland Park’ (wat eerst ‘Bergwijkpark’ was) in Diemen ook namen. Wél vernoemd naar een Amsterdamse School architect, niet in het Amsterdamse School lettertype dat in Amsterdam gebruikt wordt (waarvan de oorsprong niet geheel duidelijk is, maar dat wel speciaal is ontwikkeld voor de stad).

Ook in Diemen worden de namen aan de brug gelast. Het lettertype is vrij hoekig, met een opvallende K (rechte poot omlaag, schuine omhoog) en een gesloten G (bijna een 6). Dit heeft alles te maken met het vierkante buismateriaal waaruit de letters zijn gevormd. Van het oorspronkelijke park in de wijk blijft overigens weinig over, maar er komt wel weer een (kleiner) centraal exemplaar in het midden van de wijk voor terug.

Ondertiteling vereist

In de Amsterdamse Houthavens wordt met een vergelijkbare aanpak als in Diemen gewerkt (hier hangen de namen naar beneden), maar wordt een gehyperdesigned lettertype gebruikt, dat ondertiteling nodig heeft. En dat terwijl Amsterdam toch een eigen letter heeft voor bruggen, zou je zeggen. Het duurde echt even voordat ontcijferd werd dat deze brug de ‘Elseneurbrug’ heet (Elseneur is de Nederlandse naam voor stad Helsingør in Denemarken).

Elseneurbrug: ondertitels nodig
Ondertiteling: de Elseneurbrug