Speelkaart schoppenaas
Afbeelding

Hoofdtoren schoppenaas

Er ligt een schoppenaas op straat uit een vintage kaartspel en dat komt bekend voor. In de jaren 60-70 van de vorige eeuw hadden veel mensen het in huis. In dezelfde stijl, met getekende historische gebouwen in Nederland, bestond ook een kwartetspel. Op de plaatjes werd eigenlijk nooit speciaal gelet. Nu pas, bij dit onverwachte weerzien, wordt duidelijk dat ze met een speciaal kleurenpalet gemaakt zijn.

Hoofdtoren Hoorn
Hoofdtoren Hoorn

Toevallig bevat de aangetroffen schoppenaas een afbeelding van de Hoofdtoren in Hoorn, getekend vanaf de achterliggende steiger. Als we daar een foto vanaf dezelfde plek naast leggen blijkt er niet veel te zijn veranderd. Er hebben echter nooit bomen gestaan aan de linkerkant van de toren, die heeft de tekenaar toegevoegd, misschien om de kleuren wat meer in evenwicht te brengen. Nu wordt ook duidelijk hoe het beperkte kleurenpalet werkte: gebouwen in gradaties geel en oranje met blauwe daken, bomen groen en water en luchten lichtblauw. Zwarte en rode vlakken werden niet gebruikt, die kleuren waren immers bestemd voor de kaarttekens. Daarom zijn de felrode luiken van de hoofdtoren verdwenen op de tekening. Ook opvallend: de twee schepen aan de kade liggen daar vol onder zeil. Dat is in het echt ondenkbaar. Hooguit bij windstil weer wordt weleens een zeil gehesen om te drogen.

Drijvend gedicht in Hoorn
Afbeelding

Lettersoep watergedicht

Voor poëzie moet je altijd net even wat meer moeite doen, is het idee. In dit geval ook in fysieke zin. Het Drijvend Gedicht uit 1998 van Jan Merx in Hoorn ligt in het water. Het bestaat uit losse kapitalen van beton, wat doet denken aan loodzetsel. Zou je ze van een laagje inkt voorzien en er een reusachtig vel papier op leggen, dan zou je een afdruk kunnen maken, in spiegelbeeld.

Staande op de Binnenluiendijk heeft het iets weg van een ingevulde kruiswoordpuzzel. De tekst is in een vierkant grid geplaatst en elke letter en spatie staat ook weer op een vierkant. Het gedicht drijft dus allerminst maar biedt ons wel die illusie. Om het wat lastiger te maken zijn drie letters weggelaten of zijn ze onder water verdwenen? Van dichtbij bekeken blijken sommige letters ook scheef te liggen of te zijn beschadigd. Het zal vandalisme zijn. Het bovenaanzicht valt te reproduceren met een monogespatieerd lettertype (hier is de Menlo gebruikt).

Drijvend gedicht van Jan Merx

Uitgeschreven en de ontbrekende letters aangevuld zou dit de uitkomst zijn:

de liefde bezit de tijd
de tijd is geen werkelijkheid
de werkelijkheid bestaat alleen in de droom
de droom van dood en genot vertelt het geluk
het geluk leeft in de liefde
de liefde onsterfelijk maakt het leven gelukkig vergankelijk

Twee deuren Achter op 't Zand
Afbeelding

De ene deur is de andere niet

Een woonblok uit 1901 met een wat kazerne-achtig voorkomen bestaat uit acht huizen. Rijtjeshuizen voordat ze als zodanig bekend kwamen te staan, maar niet geheel eenvormig. Op een zeker moment in de geschiedenis zijn de deuren en bovenlichten vervangen. Althans, bij de meeste huizen, een paar onttrekken zich hieraan.

Hoe zou dat zijn gegaan? De meeste mensen konden zich er wel in vinden: meer licht in de gang, zij het wat somber van tint door het gekleurde glas. Een paar hielden vast aan de oude hoge deur, met een bovenlicht voorzien van een fraai glas-in-lood tafereel. Dit zijn koophuizen, dus van gezamenlijkheid was geen sprake: elke eigenaar kon zelf beslissen of er een nieuwe deur kwam of niet. Daar hoefde geen overeenstemming in een VvE over bereikt te worden. En dus kun je twee heel verschillende exemplaren naast elkaar aantreffen. De kleuren van het schilderwerk zijn dan weer wel voor het hele blok min of meer gelijk, maar misschien is dat van gemeentewege afgedwongen aangezien het hier om een ‘Rijksbeschermd gezicht’ gaat. De bewoners van nummer 7 besloten voor een tamelijk onzichtbaar huisnummer te gaan. Het vierkantje waar het oude bordje heeft gezeten is nog herkenbaar.

Bord ongewenst gedrag steiger De Haai in Hoorn
Afbeelding

Gedrag

Van dit bord staan drie exemplaren in de buurt van een eenvoudige steiger in Hoorn, plaatselijk bekend als ‘De Haai’ (met in het gelijknamige gebouw de vereniging ‘Haai Society’, echt waar), in de wijk Visserseiland. Die borden zijn niet al bij de aanleg geplaatst: er moet een aanleiding voor zijn geweest. Het roept de vraag op of ongewenst gedrag buiten dit gebied wel is toegestaan (het antwoord is: nee, want dit is een artikel uit de APV, die voor de hele gemeente geldt). En waar zou dat gedrag precies uit hebben bestaan? Dat is nog niet zo eenvoudig te vinden, maar een nieuwsbrief ‘Waterfront’ van het Vissereiland uit 2018 meldt: “Van mei tot en met september is op warme dagen extra toezicht aan de Hoornse kust bij de Westerdijk en het Visserseiland. Vorig jaar in de zomermaanden is hiermee gestart. Bewoners en ondernemers hadden veel overlast van groepen jongeren. Dat ging om geluidsoverlast, vernielingen, parkeren op toegangswegen, rondslingerend afval.”

In de buurt van de steiger loopt een kunstroute met sculpturen langs het water. De toelatingseisen voor het plaatsen van een kunstwerk hadden wat mij betreft wel wat strenger gekund. Toch lijken de beelden geen slachtoffer te zijn worden van het ‘ongewenst gedrag’.